ANAYASA MAHKEMESİ

Anayasa Mahkemesi ilk olarak 1961 Anayasası ile hukuk sistemimize girmiş yüksek mahkemelerden biridir. Bu mahkemenin kuruluş, yetki, görev ve çalışma usulleri T.C. 1982 Anayasası'nın 146 - 153. maddelerinde, 6216 Sayılı Anayasa Mahkemesi'nin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünde belirlenmiştir.

Anayasa Mahkemesi on yedi üyeden oluşur. Bu üyelerden on dört tanesi (onu çeşitli kurumların gösterdiği adaylar arasından, dördü ise doğrudan olmak üzere) Cumhurbaşkanı tarafından, 3 tanesi ise TBMM tarafından seçilir. Üye seçilebilmek için 45 yaşını doldurmuş olmak şarttır. Üyeler en fazla 12 yıl görev yaparlar ve 65 yaşını doldurunca emekliye ayrılırlar.

Anayasa Mahkemesinin görevleri (Anayasa değişikliklerini sadece şekil bakımından olmak üzere) kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün Anayasa’ya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetlemek, temel hak ve özgürlüklerin kamu tarafından ihlâli ile ilgili bireysel başvurulara bakmak, siyasi partilerle ilgili kapatma davalarına bakmak ve siyasi partilerin mali denetimini yapmak, milletvekilleri ile ilgili yasama dokunulmazlığı ve milletvekilliğinin düşürülmesine ilişkin işlere bakmak, bir kısım devlet yüksek görevlilerini görevleri ile ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan Sıfatı ile yargılamak, Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanını seçmek ve kanunlarla verilen diğer görevleri yapmaktır.

Anayasa Mahkemesi bu görevlerini Genel Kurul, Bölümler, Komisyonlar, Genel Sekreterlik ve raportörleri vasıtası ile yerine getirir.

Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir. İptal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamaz.

Anayasa Mahkemesi bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez.

Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazete'de hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.